Etiket arşivi: limon tuzu

Sorumlu Temizlik

Evlendiğimizde ilk market alışverişimizin büyük kısmını deterjanlar oluşturmuştu. Elde yıkanan bulaşıklar için sıvı deterjan, bulaşık makinası deterjanı, parlatıcısı, tuzu, zorlu yağlar için spreyler, krem deterjanlar, çamaşır suyu, beyazlar, renkliler, siyahlar ve yünlüler için ayrı ayrı çamaşır deterjanları, yumuşatıcı, leke çıkarıcı… Yıllar içerisinde, çamaşır yumuşatıcısının aslında ekstra koku sağlamak dışında bir işlevi olmadığını fark ederek listeden çıkarsam da diğerlerinin tamamını büyük bir bağlılıkla kullanmaya devam ettim. Marketlerin deterjan reyonlarında yeni çıkan ürünleri incelediğim dakikalar geçirdim. Deterjan deyip geçmeyin, gerek market alanında gerekse reklamlarda önemli bir paya sahip olan deterjan, karar alma süreçlerimizde de hak ettiğinden fazla yer tutuyor. Onlarca ürün ve reklam bombardımanı altındaki tüketicinin satın alma kararları zorlaştırılıyor.

Deterjan konusu hassas bir konu, o kadar ki tüketici her zaman rasyonel (ekonomik olması, düşük fiyatlı olması gibi) kararlar alamıyor. Üniversitede, pazarlama dersinde proje olarak “deterjan tercihlerini belirleyen faktörler”i inceleyen bir pazar araştırması yapmıştım. Araştırmamın sonuçlarında fiyat; marka, referans, iyi temizlemesi, güzel kokması gibi faktörlerin çok çok arkasında kalmıştı. Farklı bir araştırmada ise, deterjan tüketiminin düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip hanelerde daha yüksek olduğunu, bunun nedeninin de iyi temizleyen ve güzel kokan deterjanların sağladığına inanılan statü olduğunu okumuştum.

Sorumluyuz…

İyi temizliyor ve güzel kokuyor, hadi buna sağladığına inanılan imajı da ekleyelim. Peki, bu kadar fazla deterjan kullanımı bizden neler götürüyor farkında mıyız? Aslında farkındayız ama yeterince önemli olduğunu düşünmüyoruz. Bunun üzerinde kafa yoracak vaktimiz yok (gerçekten önemli olan hangi konuyu düşünmemize izin veriyor ki sistem, algılarımızı milyonlarca ürün, gündem, iş yoğunluğu vs ile sersemletirken), alternatif ürünleri arayıp bulmak ve denemek için de zaman ayırmak istemiyoruz. Oysa ki, temizlik için kullandığımız bu ürünler su kaynaklarına karışarak suyumuzu, toprağımızı kirletiyor, doğaya ve sağlığımıza onarılamaz zararlar veriyor. Yeni doğan bebeklerin neredeyse hepsi alerji  ve kronik astımla hayata merhaba diyorlar. Hala deterjan kullanmayı bırakmaya, en azından azaltmaya ikna olacak kadar umurunuzda değil mi, ne de olsa sadece bir kişinin davranışındaki değişiklik dünyayı kurtaramaz, mı acaba? Etkimizin o kadar da küçük olmadığını artık kuantum bilimi de ispatladığına göre (merak edenler için http://gridenyesile.com/romantik-kuantum/ ) bu konuda bir aksiyon almak ister misiniz?

Temizlikte alternatif ürünleri tercih ederek, daha az ve bilinçli deterjan kullanarak sağlayabileceğiniz faydalar azımsanacak gibi değil.

  • Kendinizi ve ailenizi zehirlemiyorsunuz.
  • Doğayı kirletmiyorsunuz.
  • Hangi deterjanı almayı düşünmekle vakit kaybetmeyeceğiniz için karar süreçlerinizde tasarruf sağlıyorsunuz. Her insanın günlük belli bir sayıda karar alabilme kapasitesi var. Bilimsel araştırmalara göre bu sayı 35bin. Einstein, Steve Jobs ve hatta moda tasarımcısı olmasına rağmen Michael Kors’un daha faydalı kararlara yer açmak adına tek tip giyindiğini duymuş olabilirsiniz.
  • Sadece bir kaç ürünle hem çamaşır hem bulaşık hem de genel temizliği yapabildiğiniz için çok daha ekonomik.
  • Aynı nedenle evdeki depolama alanından tasarruf ediyorsunuz, onlarca deterjan kutusu yerine bir kaç kutu.
  • Bonus olarak da sorumlu davrandığınız için duyacağınız memnuniyet ve mutluluk hissi.

Bir denemeye değmez mi?

Benim reçetelerim aşağıdaki gibi, Erkan Şamcı’nın Ekolojik Temizlik kitabının aşağıdaki reçetelerin oluşmasına katkısı büyük, siz de biraz araştırma, biraz deneme yanılma ile kendinize uygun olan reçeteyi oluşturabilirsiniz.

Çamaşır Sodası, Boraks ve Sirke

Çamaşır makinası için: Renkli, siyah, beyaz tüm çamaşırlar için 2 silme yemek kaşığı boraks, 2 yemek kaşığı çamaşır sodası, 1 tatlı kaşığı karbonat, yumuşatıcı bölümüne beyaz sirke ve birkaç damla lavanta yağı. Yünlü çamaşırlar için ise sadece bebek şampuanı ve sirke kullanıyorum.

Bulaşık makinası için: 1 yemek kaşığı limon tuzu, ½ çay kaşığı boraks, parlatıcı yerine sirke, tuz yerine ufalanmış kaya tuzu. Güzel kokması için salataya sıktığınız limon kabuklarını çatal kaşıkların arasına yerleştirebilir veya birkaç damla portakal/limon yağı kullanabilirsiniz.

Krem deterjanlara alternatif olarak ilgili yüzeye karbonat döküp limonla ovabilir, birkaç saat sirkeli suda bekleterek veya limon tuzu koyduğunuz suyu kaynatarak çaydanlık ve su ısıtıcılarınızı kireçten arındırabilirsiniz.

Ayrıca, tıkanan giderleri açmak için karbonatı döktükten sonra üzerine sirke ve kaynar su ilave edebilirsiniz.

Elde yıkanan bulaşıklar için henüz memnun kaldığım bir reçete bulamadım. Yine de yabancı bir kaynakta okuduğum üzere sıvı bulaşık deterjanını yarısı kadar beyaz sirke ile karıştırıp tüketimini ve zararlarını bir nebze de olsa azaltıyorum.

Alışkanlıkları değiştirmek kolay değil. En yakınımdakileri bile deterjan alışkanlıklarını değiştirmeleri konusunda ikna edemiyorum. Tabi bunda, bu ürünleri kullanmazsak hijyen sağlayamayacağımız, mikroplardan arınamayacağımız ve sonucun yeterince temiz olamayacağı, iyi kokmayacağına dair şartlandırılmış olmamızın etkisi büyük. İtiraf ediyorum, kendim de miktarını ve kullanım sıklığını epey azaltmış olsam da çamaşır suyuna tuvalet ve banyo temizliğinde hala yer veriyorum, lekeli çamaşırlarda da leke çıkarıcı kullanıyorum. Biraz daha vakit ayırırsam bunları da hayatımızdan çıkaracak reçeteleri bulacağıma eminim.

Sisteme meydan okumanın en temel yolu tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmekten, daha az tüketmekten geçiyor. Hadi konfor alanınızın biraz dışına çıkın, hem temizlik alışkanlıklarınızı değiştirmek ne kadar zorlu ve riskli olabilir ki? Bugün deterjan, yarın kim bilir?

Sevgiyle,